RASUAH: MENGAPA KITA HANYA MELIHAT PENERIMA, BUKAN PEMBERI?

PERMASALAHAN

Hari ini, apabila rakyat Malaysia berbual tentang rasuah, perhatian sering tertumpu kepada kerajaan, pemimpin politik dan penjawat awam.

Tidak salah. Mereka memegang amanah rakyat dan wajar dipersoalkan apabila berlaku penyelewengan.

Tetapi ramai tertanya-tanya, mengapa kita kurang bercakap tentang pihak yang memberi rasuah, termasuk ahli perniagaan dan kartel yang mahu mendapatkan keuntungan melalui jalan yang salah?

Cuba fikir. Mengapa seseorang sanggup menawarkan wang yang banyak kepada pihak tertentu?

Sudah tentu ada sesuatu yang diharapkan sebagai balasan.

Mungkin mahu mendapatkan kontrak, mempercepat kelulusan, mengelakkan tindakan penguatkuasaan atau menyingkirkan pesaing perniagaan.

Bagi pihak yang tidak bertanggungjawab, rasuah mungkin dianggap sebagai kos menjalankan perniagaan. Mereka mengeluarkan sejumlah wang dengan harapan memperoleh keuntungan yang jauh lebih besar.

Siapa yang akhirnya menanggung akibat?

Rakyat juga.

Projek mungkin menjadi lebih mahal, persaingan perniagaan tidak lagi adil, mutu perkhidmatan boleh terjejas dan wang awam berisiko dibazirkan.

Saya tidak mengatakan semua ahli perniagaan terlibat dalam rasuah. Ramai yang menjalankan perniagaan secara jujur dan berintegriti.

Namun, kita tidak boleh menafikan bahawa rasuah mempunyai dua sisi penting: pihak yang memberi dan pihak yang menerima.

Jika kita hanya mengecam penerima tetapi kurang memberi perhatian kepada pemberi, kita mungkin terlepas pandang pihak yang merancang, membiayai dan mendapat manfaat daripada sesuatu urusan rasuah.

Rasuah bukan sekadar masalah individu yang menerima wang. Ia juga boleh menjadi masalah sistem yang membenarkan pihak tertentu membeli pengaruh dan keistimewaan.

CADANGAN

Usaha membanteras rasuah perlu memberi perhatian yang seimbang kepada pemberi, penerima dan pihak yang mendapat manfaat.

Penyiasatan wajar meneliti aliran wang, pemilikan syarikat, hubungan perniagaan dan kemungkinan pakatan yang memanipulasi keputusan.

Proses perolehan kerajaan pula perlu lebih telus, mempunyai kawalan dalaman yang berkesan dan tertakluk kepada audit bebas.

Syarikat mesti bertanggungjawab memastikan pekerja serta wakil mereka tidak menggunakan rasuah untuk mendapatkan perniagaan.

Pada masa yang sama, pemberi maklumat yang bertindak dengan jujur perlu mendapat perlindungan sewajarnya.

Paling penting, penguatkuasaan mesti adil dan berasaskan bukti, tanpa mengira pangkat, kedudukan atau kekayaan.

Jika kita benar-benar mahu membanteras rasuah, jangan hanya bertanya siapa yang menerima.

Tanya juga siapa yang memberi, mengapa mereka memberi dan siapa sebenarnya yang mendapat keuntungan.

Sebagai asas perundangan, Akta SPRM 2009 merangkumi kesalahan memberi dan menerima suapan. Seksyen 17A pula memperuntukkan liabiliti organisasi komersial dalam keadaan tertentu apabila rasuah dilakukan untuk memperoleh atau mengekalkan perniagaan atau kelebihan perniagaan. Klik sini.