CARA TERBAIK MELATIH PENGAWAL KESELAMATAN

Latihan pengawal keselamatan bukan sekadar menghantar mereka menghadiri kursus dua atau tiga hari, mendapatkan sijil dan kemudian kembali bertugas seperti biasa.

Tujuan sebenar latihan ialah memastikan pengawal mempunyai pengetahuan, kemahiran dan sikap yang diperlukan untuk melaksanakan tugas dengan cekap, berdisiplin dan profesional.

Latihan perlu dirancang secara sistematik, mengikut keperluan tugas dan bukan semata-mata untuk memenuhi jumlah hari berkursus.

1. JENIS LATIHAN

Secara asasnya, latihan boleh dibahagikan kepada dua kategori:

A. Kursus Kerjaya (Career Development Training)

• Pengenalan organisasi, polisi dan peraturan syarikat.

• Etika kerja, disiplin, integriti dan tanggungjawab.

• Komunikasi, perkhidmatan pelanggan dan hubungan interpersonal.

• Kepimpinan dan penyeliaan bagi persediaan kenaikan pangkat.

• Pengurusan pekerja, operasi dan pentadbiran mengikut peringkat jawatan.

B. Kursus Fungsional (Functional Training)

• Kawalan akses, rondaan dan pemeriksaan keselamatan.

• Penulisan laporan insiden dan buku laporan harian.

• Prosedur komunikasi radio.

• Pengendalian konflik, orang ramai dan kawalan trafik.

• Asas kriminologi, pencegahan jenayah dan pemerhatian keselamatan.

• Pengendalian kecemasan, kebakaran, pertolongan cemas dan keselamatan diri.

• Penggunaan CCTV, sistem penggera dan peralatan keselamatan.

2. KAEDAH PELAKSANAAN LATIHAN

Terdapat tiga kaedah utama:

• Kursus Dalaman (In-House Training): Dilaksanakan khusus untuk anggota organisasi berdasarkan SOP, peralatan, risiko dan keadaan tempat bertugas. Kaedah ini wajar diberikan keutamaan.

• Kursus Awam (Public Training): Sesuai bagi pensijilan, latihan kepakaran tertentu dan pendedahan kepada amalan industri.

• Latihan Sambil Kerja (On-the-Job Training – OJT): Latihan praktikal di tempat bertugas di bawah bimbingan pegawai atau penyelia yang kompeten.

OJT hendaklah dilaksanakan secara formal, mempunyai silibus, jadual, jurulatih, buku log dan penilaian kompetensi. Jangan sekadar menyerahkan pengawal baharu kepada pengawal lama untuk belajar sendiri.

3. MELANTIK KONSULTAN LATIHAN

Jika organisasi belum mempunyai kepakaran dalaman, lantik seorang konsultan latihan yang benar-benar berpengalaman dalam operasi dan pengurusan keselamatan.

• Utamakan individu yang mempunyai pengalaman praktikal, bukan sekadar pandai berceramah.

• Semak latar belakang, kelayakan, pengalaman dan rekod latihan terdahulu.

• Elakkan pemilihan berdasarkan hubungan peribadi semata-mata. Kenalan rapat boleh dipertimbangkan jika benar-benar kompeten dan pemilihannya telus.

• Pertimbangkan konsultan individu yang berkelayakan sebelum melantik syarikat perunding besar. Kos mungkin lebih rendah, tetapi bandingkan skop, kualiti dan hasil perkhidmatan.

• Tetapkan skop kerja, bayaran dan hasil yang perlu diserahkan dengan jelas.

Jangan terus meminta konsultan datang mengajar. Minta beliau mengkaji keperluan latihan terlebih dahulu.

4. TUGAS UTAMA KONSULTAN

Sebelum menyediakan modul latihan, konsultan perlu:

• Meneliti Job Specification — kelayakan, pengetahuan dan kemahiran yang diperlukan.

• Meneliti Job Description — tugas dan tanggungjawab setiap jawatan.

• Mengkaji SOP dan arahan kerja sedia ada.

• Menyemak KPI, laporan insiden, aduan dan kelemahan prestasi.

• Berbincang dengan pengurus, penyelia dan pengawal keselamatan.

• Memerhati sendiri pelaksanaan tugas di tempat kerja.

• Melaksanakan Training Needs Analysis (TNA) untuk mengenal pasti jurang kompetensi.

• Menyediakan cadangan modul, kaedah latihan dan sistem penilaian.

5. MENENTUKAN KEUTAMAAN MODUL LATIHAN

Berdasarkan TNA, kandungan latihan boleh dibahagikan kepada tiga tahap:

A. WAJIB TAHU (Must Know)

• Pengetahuan dan kemahiran yang mesti dikuasai untuk melaksanakan tugas dengan selamat dan mengikut SOP.

• Termasuk latihan yang diwajibkan oleh undang-undang atau peraturan berkaitan.

B. PATUT TAHU (Should Know)

• Pengetahuan tambahan yang meningkatkan kecekapan, kualiti perkhidmatan dan kemampuan menangani masalah.

C. BAGUS KALAU TAHU (Good to Know)

• Pengetahuan yang memperluas kefahaman dan membantu perkembangan kerjaya pada masa hadapan.

Keutamaan hendaklah diberikan kepada perkara yang wajib dikuasai, terutama yang berkaitan keselamatan, risiko dan tanggungjawab utama jawatan.

6. MEMBANGUNKAN JURULATIH DALAMAN

Ini merupakan antara langkah paling penting untuk menjimatkan kos latihan dalam jangka panjang.

• Kenal pasti pegawai, penyelia atau pengawal berpengalaman yang berpotensi menjadi jurulatih.

• Libatkan mereka sejak peringkat TNA, penyediaan modul dan perancangan latihan.

• Pastikan mereka turut mengikuti setiap sesi latihan, memerhati kaedah pengajaran dan mempelajari teknik penilaian.

• Berikan peluang mengendalikan sebahagian sesi latihan di bawah bimbingan konsultan.

• Sediakan latihan asas Train-the-Trainer (TTT) jika diperlukan.

• Secara berperingkat, serahkan pelaksanaan latihan rutin kepada jurulatih dalaman.

Matlamatnya ialah pemindahan ilmu (knowledge transfer), supaya organisasi tidak terus bergantung kepada konsultan luar.

7. MELAKSANAKAN DAN MENILAI LATIHAN

Setelah TNA dan modul disiapkan, barulah latihan dilaksanakan secara terancang.

• Sediakan pelan latihan tahunan mengikut keutamaan.

• Gunakan latihan teori yang ringkas dan lebihkan latihan praktikal.

• Laksanakan latihan senario berdasarkan kejadian sebenar.

• Adakan latihan ringkas sebelum memulakan syif apabila sesuai.

• Rekodkan kehadiran, pencapaian dan tahap kompetensi setiap anggota.

• Nilai kemahiran melalui demonstrasi, pemerhatian dan ujian praktikal.

• Pantau perubahan prestasi selepas latihan dan perbaiki kelemahan yang masih wujud.

INGATAN: 

1. Pendekatan latihan/kursus paling berkesan untuk Pengawal Keselamatan adalah membanyakan praktikal berbanding duduk di kerusi mendengar ceramah.

2.  Penilaian terhadap Pengawal Keselamatan juga terbaik semasa mereka sedang berkursus. Tuan boleh lihat siapa yg berpotensi. Tapi AWAS, elakkan kaki pengampu dan kaki tuang.

PENUTUP

Latihan keselamatan yang berkesan tidak semestinya mahal. Apa yang penting ialah perancangan yang betul, jurulatih yang kompeten dan kandungan yang benar-benar diperlukan.

Prinsipnya mudah:

• Jangan melatih sebelum mengenal pasti apa yang perlu dilatih.

• Jangan mengajar perkara yang tidak relevan dengan tugas.

• Jangan bergantung selama-lamanya kepada konsultan luar.

• Jangan menganggap kehadiran kursus sebagai bukti kompetensi.

• Jangan abaikan OJT kerana di situlah banyak kemahiran sebenar dibentuk.

Akhir sekali, jangan ukur kejayaan latihan berdasarkan berapa hari pengawal menghadiri kursus. Ukurlah berdasarkan sejauh mana mereka mampu melaksanakan tugas dengan lebih baik selepas latihan.

..akan bersambung...